Bruxisme is de tandheelkundige term die tandartsen gebruiken voor knarsetanden en/of kaakklemmen. Beiden kunnen voorkomen bij zowel kinderen als volwassenen. Maar wat is het nu precies?
We spreken van tandenknarsen als iemand zijn of haar tanden stevig tegen elkaar schuift. Bij kaakklemmen klem je je tanden of kaken hard tegen elkaar. Je kunt van beiden last hebben tijdens je slaap, maar kaakklemmen kan ook overdag gebeuren.
Waarom heb je last van bruxisme?
Bruxisme kan heel wat oorzaken hebben, daarom is het ook moeilijk om vast te stellen waarom iemand er exact last van heeft. Dit zijn echter de voornaamste oorzaken van knarsetanden:
-
- Stress: een veel voorkomende oorzaak van bruxisme is stress, bijvoorbeeld in de vorm van spanningen en angst. Als je last hebt van tandenknarsen, probeer je dus best je stress te verminderen. Dit kan door, indien mogelijk, zaken te veranderen in je levensstijl.
- Cafeïne, nicotine en alcohol: deze drie middelen bevorderen bruxisme omdat ze stimulerend werken voor je zenuwstelsel. Verminder of laat deze middelen dus achterwege als je af wil van knarsetanden, of dit wil voorkomen.
- Slaapstoornissen: door een slaapstoornis kun je soms ongewenste dingen doen, zonder dat je het weet. Je hersenactiviteit kan overactief worden, met als gevolg dat ook je kauwspieren geactiveerd worden. Dit verhoogt de kans op knarsetanden.
- De stand van je gebit: als je gebit minder goed op elkaar aansluit, heb je meer ruimte om te knarsetanden.
- Erfelijkheidsredenen: tandenknarsen kan ook gewoon erfelijk zijn. In dat geval is het moeilijker om het te op te lossen. Wat je wel kan proberen is de voorgaande factoren in je achterhoofd nemen om de kans op bruxisme te verkleinen.
Wat zijn de gevolgen van tandenknarsen?
Bruxisme kan ook heel wat gevolgen hebben, zowel voor je gebit als voor je globale gezondheid. De volgende gevolgen komen het vaakst voor, voornamelijk bij knarsetanden:
- Slijtage: door de wrijving van je tanden tegen elkaar kan er slijtage gevormd worden op het glazuur, en kunnen er zelfs stukken galzuur loskomen.
- Breken of barsten: de tanden kunnen door de grote druk ook breken of barsten. Door de slijtage van het glazuur zijn ze gevoeliger en heb je ook meer kans op cariës.
- Losse tanden: het is mogelijk dat het steunweefsel van je tanden loskomt door de wrijving. Daardoor kunnen je tanden los komen te zitten.
- Oververmoeidheid: doordat bruxisme vaak ‘s nachts opkomt, verstoort knarsetanden of kaakklemmen dikwijls de nachtrust, wat leidt tot vermoeidheid. Oververmoeidheid kan voorts nog andere kwaaltjes veroorzaken.
- Andere pijnklachten: bruxisme brengt soms ook pijnlijke klachten met zich mee, zoals bijvoorbeeld tandpijn, maar ook pijn aan de kaakgewrichten, spierpijn en/of hoofdpijn.
Klachten vermijden
Om mogelijke klachten te vermijden, probeer je best het knarsetanden te verhelpen. Ga daarvoor op zoek naar de oorzaak of oorzaken, want bruxisme komt vaak voor door meerdere oorzaken. Als je een invloed hebt over deze oorzaken, probeer ze dan zo veel mogelijk weg te nemen. Je kan bijvoorbeeld methoden zoeken om je stress te verminderen of het gebruik van cafeïne, nicotine en alcohol reduceren tot volledig weglaten. Je laat ook best een jaarlijkse tandcontrole uitvoeren om eventuele schade sneller op te merken, zodat het niet erger wordt.
Als je de oorzaak niet vindt of je kan het niet oplossen, kan je ervoor kiezen om de schade te beperken. Ligt het bijvoorbeeld aan de stand van je tanden? Vraag dan aan je tandarts of ze hier iets aan kunnen doen. De tandarts kan dan bijvoorbeeld aanraden een beugel te nemen of een kroon te laten aanbrengen. Raak je maar niet af van bruxisme? Dan kun je een knarsbitje proberen. Dit zorgt voor een plastic laagje tussen je tanden, waardoor je beschadiging kan voorkomen.
Geef tandenknarsen geen kans
Bruxisme kan ongemerkt ernstige schade aanrichten aan je tanden met de gevolgen nadien. Gelukkig kun je zelf al veel doen door stress aan te pakken en prikkels zoals cafeïne of nicotine te beperken. Blijft het knarsetanden aanhouden? Wacht dan niet te lang en raadpleeg je tandarts; met een passend knarsbitje of een gerichte behandeling voorkom je verdere slijtage en houd je je gebit gezond en zorgeloos!
Veelgestelde vragen (FAQ) over bruxisme
Wat is het verschil tussen tandenknarsen en kaakklemmen?
Bij tandenknarsen schuiven de tanden stevig over elkaar heen, wat vaak ’s nachts gebeurt. Bij kaakklemmen worden de kaken of tanden krachtig op elkaar gedrukt. Dit kan zowel tijdens de slaap als overdag voorkomen. Beide vormen vallen onder de term bruxisme.
Wat zijn de voornaamste oorzaken van bruxisme?
Bruxisme ontstaat vaak door stress en spanningen. Daarnaast spelen leefstijlfactoren zoals het gebruik van cafeïne, alcohol en nicotine een grote rol, net als slaapstoornissen, een afwijkende stand van het gebit of erfelijke aanleg.
Welke schade kan tandenknarsen aan je gebit veroorzaken?
Door de constante wrijving en druk slijt het tandglazuur, waardoor tanden gevoelig worden, kunnen barsten of zelfs afbreken. Ook kunnen tanden los gaan zitten en kun je last krijgen van hoofdpijn, kaakpijn en vermoeidheid door een verstoorde nachtrust.
Wat kun je zelf doen om bruxisme te verminderen?
Pak de oorzaak aan door stress te verminderen en stimulerende middelen zoals koffie, alcohol en nicotine te beperken, vooral voor het slapengaan. Blijven de klachten aanhouden? Raadpleeg dan je tandarts voor een bitje of een correctie van de stand van je gebit.